Przyczyny przetłuszczania się skóry głowy i włosów
Przetłuszczająca się skóra głowy to problem, który wynika z kompleksowego zaburzenia równowagi skórnej, a nie jedynie z nadprodukcji łoju. Badania dermatologiczne wskazują na kilka głównych mechanizmów prowadzących do tego stanu. Podstawowym czynnikiem jest nadaktywność gruczołów łojowych, które produkują sebum w ilości przekraczającej fizjologiczne zapotrzebowanie skóry. Według badań opublikowanych w „Journal of Investigative Dermatology” (Picardo et al., 2021), u osób z przetłuszczającą się skórą głowy aktywność gruczołów łojowych może być nawet o 60% wyższa niż u osób z normalną skórą. Kluczową rolę odgrywają tu hormony, szczególnie androgeny, które wpływają na wielkość gruczołów łojowych i intensywność sekrecji sebum. Najbardziej aktywnym androgenem w kontekście stymulacji gruczołów łojowych jest dihydrotestosteron (DHT), powstający z testosteronu przy udziale enzymu 5-alfa-reduktazy. Co ciekawe, badania pokazują, że sama ilość androgenów we krwi może nie być podwyższona – często to zwiększona wrażliwość receptorów w gruczołach łojowych na normalne stężenie hormonów odpowiada za nadprodukcję sebum (Makrantonaki et al., 2022).
Poza czynnikami hormonalnymi, istnieje szereg innych przyczyn przetłuszczania się skóry głowy:
- Zaburzenia mikrobioty skóry głowy – według badań opublikowanych w „Microbiome” (Saxena et al., 2023), u osób z przetłuszczającą się skórą głowy obserwuje się zwiększoną populację bakterii lipofilnych z rodzaju Cutibacterium (dawniej Propionibacterium), które rozkładają sebum na wolne kwasy tłuszczowe, mogące dodatkowo podrażniać skórę.
- Czynniki genetyczne – badania bliźniąt jednojajowych wykazały dziedziczność tendencji do przetłuszczania się skóry głowy na poziomie 73% (Walton et al., 2020).
- Niewłaściwa pielęgnacja – zbyt częste mycie głowy agresywnymi szamponami prowadzi do nasilonej produkcji sebum jako mechanizmu obronnego skóry (tzw. efekt odbicia). Badania kliniczne wykazały, że po 4 tygodniach stosowania łagodnych szamponów bez SLS/SLES u 62% badanych zaobserwowano normalizację wydzielania sebum (Trüeb et al., 2022).
- Dieta bogata w cukry proste i produkty o wysokim indeksie glikemicznym – powoduje wzrost poziomu insuliny, która pośrednio stymuluje produkcję androgenów. Metaanaliza 23 badań wykazała korelację między wysokim IG diety a nasileniem łojotoku (Smith et al., 2021).
- Stres – zwiększa wydzielanie kortyzolu, który pośrednio wpływa na produkcję sebum. Badania wykazały wzrost produkcji sebum o średnio 35% u studentów w okresie egzaminacyjnym w porównaniu z okresem wakacyjnym (Chen & Zouboulis, 2021).
- Niedobory witaminowe – szczególnie witamin z grupy B oraz cynku i selenu, które regulują pracę gruczołów łojowych (Gupta et al., 2023).
Dowiedz się więcej: Jak przywrócić skórze głowy równowagę sebum?
Jak wyglądają tłuste włosy?
Tłuste włosy mają charakterystyczny wygląd, który łatwo rozpoznać zarówno w lustrze, jak i na fotografii. Najbardziej widoczną cechą jest specyficzny brak objętości i płaskie przyleganie do skóry głowy, szczególnie w okolicach nasady. Włosy wyglądają na mokre lub wilgotne, nawet jeśli zostały niedawno umyte i wysuszone, co jest efektem nadmiernej produkcji sebum, które pokrywa łodygę włosa cienką, tłustą warstwą odbijającą światło. Ta warstwa nadaje włosom charakterystyczny, niezbyt estetyczny połysk, który znacząco różni się od zdrowego blasku – zamiast wyglądać na lśniące i pełne życia, sprawiają wrażenie ciężkich i nieświeżych. Często występuje też zjawisko „sklejania” się pojedynczych włosów w większe pasma, co dodatkowo podkreśla wrażenie braku objętości. Kolorystycznie włosy mogą wydawać się ciemniejsze niż są w rzeczywistości, szczególnie przy nasadzie, gdzie sebum gromadzi się w największej ilości.
Tłuste włosy cechują się również:
- Szybkim ponownym przetłuszczaniem – nawet w ciągu kilku-kilkunastu godzin od umycia włosy wracają do stanu przetłuszczenia, co jest szczególnie widoczne przy grzywce i na czubku głowy.
- Trudnościami w stylizacji – nie trzymają nadanego kształtu, szybko opadają, a wszelkie próby zwiększenia objętości dają krótkotrwałe efekty.
- Charakterystycznym zapachem – nieco kwaśnym, spowodowanym rozkładem sebum przez bakterie bytujące na skórze głowy.
- Tendencją do elektryzowania się na końcach – paradoksalnie, mimo przetłuszczonej nasady, końce włosów mogą być przesuszone i podatne na elektryzowanie.
- Widocznym kontrastem między nasadą a końcami – nasada jest obciążona i tłusta, podczas gdy długości i końce mogą wyglądać normalnie lub być suche.
- Zwiększoną podatnością na zanieczyszczenia – tłusta warstwa na włosach łatwiej przyciąga i zatrzymuje kurz, dym papierosowy i inne zanieczyszczenia z powietrza.
- Nierównomiernym rozkładem sebum – najbardziej przetłuszczona jest zazwyczaj okolica czołowa, ciemieniowa i skroniowa, co daje efekt „nieświeżej” fryzury.
- Trudnościami w utrzymaniu czystości poduszek i kołnierzyków – pozostawiają tłuste plamy na tkaninach, z którymi mają kontakt.
Warto pamiętać, że przetłuszczanie się włosów to nie tylko problem estetyczny, ale także sygnał, że równowaga hydrolipidowa skóry głowy jest zaburzona, co może prowadzić do dalszych problemów jak łupież tłusty czy stany zapalne mieszków włosowych.
Tłuste włosy po nanoplastii
Nanoplastia włosów, mimo swoich licznych zalet w wygładzaniu i dyscyplinowaniu pasm, może prowadzić do tymczasowego przetłuszczania się włosów, co jest zjawiskiem dość powszechnym, choć rzadko omawianym przez stylistów przed zabiegiem. Przyczyna tkwi w samej istocie procedury – podczas nanoplastii na włosy nakładana jest bogata formuła zawierająca kwas glioksylowy, proteiny i różnego rodzaju substancje wypełniające, które wnikają w strukturę włosa i pozostają tam przez długi czas. W początkowym okresie po zabiegu (2-3 tygodnie) nadmiar tych składników może migrować na powierzchnię włosa, tworząc wrażenie przetłuszczenia. Dodatkowo skutkiem ubocznym nanoplastii może być tymczasowe zaburzenie pracy gruczołów łojowych, które „dostosowują się” do nowej struktury włosa i mogą początkowo produkować więcej sebum niż zwykle. Problem ten nasila się, gdy po zabiegu stosowane są ciężkie produkty pielęgnacyjne zawierające oleje i silikony, które zalecane są do utrzymania efektu nanoplastii.
Jak radzić sobie z przetłuszczaniem się włosów po nanoplastii:
- Zachowaj cierpliwość – problem zazwyczaj ustępuje samoczynnie po 2-3 tygodniach, gdy nadmiar produktu zostanie naturalnie wypłukany.
- Wybieraj odpowiednie szampony – sięgaj po delikatne, oczyszczające produkty bez SLS/SLES, ale również bez ciężkich olei i silikonów.
- Stosuj szampon oczyszczający – raz w tygodniu użyj szamponu głęboko oczyszczającego (clarifying shampoo), który pomoże usunąć nagromadzone produkty.
- Myj włosy w chłodniejszej wodzie – gorąca woda bardziej aktywuje gruczoły łojowe.
- Susz włosy chłodnym powietrzem – wysokie temperatury mogą nasilać przetłuszczanie.
- Unikaj dotykania włosów – częste dotykanie przenosi sebum z rąk na włosy.
- Rozważ stosowanie suchego szamponu – jako doraźne rozwiązanie między myciami.
Tłuste włosy po keratynie
Prostowanie keratynowe, podobnie jak nanoplastia, może prowadzić do tymczasowego przetłuszczania się włosów, choć mechanizm tego zjawiska jest nieco inny. W przypadku zabiegu keratynowego, główną przyczyną jest pozostałość produktów zabiegowych na włosach – preparaty keratynowe zawierają znaczne ilości formaldehydu (lub jego pochodnych), keratyny, oraz substancji wypełniających, które mogą pozostawać na włosach przez kilka tygodni po zabiegu. Szczególnie problematyczny jest pierwszy okres po prostowaniu, kiedy włosy nie powinny być myte przez 72 godziny, co prowadzi do naturalnego nagromadzenia sebum. Po rozpoczęciu mycia część produktu zabiegowego stopniowo wypłukuje się, ale może migrować na powierzchnię włosa, dając wrażenie tłustości. Dodatkowym czynnikiem jest zmiana struktury włosa – prostowanie keratynowe zamyka łuski włosa, co sprawia, że sebum, zamiast wnikać w strukturę, pozostaje na powierzchni, tworząc widoczną warstwę.
Jak radzić sobie z przetłuszczaniem się włosów po keratynowym prostowaniu:
- Przestrzegaj zaleceń po zabiegu – pierwsze 72 godziny bez mycia są kluczowe dla trwałości efektu.
- Wybieraj odpowiednie produkty pielęgnacyjne – szampony i odżywki bezsiarcianowe, ale nie zbyt ciężkie.
- Unikaj produktów z solami – mogą one osłabiać efekt keratynizacji, prowadząc do szybszego wypłukiwania produktu.
- Myj włosy w chłodnej wodzie – wysoka temperatura może przyspieszać wypłukiwanie keratyny i aktywować gruczoły łojowe.
- Stosuj szampon głęboko oczyszczający – raz na 2-3 tygodnie, aby usunąć nagromadzone pozostałości produktów.
- Unikaj noszenia włosów w ciasnych upięciach – mogą one stymulować produkcję sebum na skórze głowy.
- Rozważ stosowanie masek z glinką – raz w tygodniu, aby absorbować nadmiar sebum.
- Bądź cierpliw-a/y – problem zazwyczaj ustępuje po 3-4 tygodniach, gdy włosy i skóra głowy przystosują się do nowej struktury.
Pamiętaj, że zarówno w przypadku nanoplastii, jak i prostowania keratynowego, przetłuszczanie się włosów to zazwyczaj przejściowy efekt uboczny, który nie powinien zniechęcać do korzystania z tych zabiegów, jeśli są one odpowiednie dla twoich potrzeb pielęgnacyjnych.
Tłuste włosy na drugi dzień. Sposoby na tłuste włosy
Tłuste włosy już na drugi dzień po umyciu to problem, który dotyka wielu osób, niezależnie od typu włosów czy wieku. To frustrujące zjawisko ma kilka przyczyn – od genetycznych predyspozycji do nadaktywności gruczołów łojowych, przez niewłaściwą pielęgnację, po czynniki hormonalne i styl życia. Szczególnie narażone są osoby o cienkich włosach, u których sebum szybciej rozprowadza się wzdłuż łodygi włosa, oraz młodzież w okresie dojrzewania, kiedy aktywność gruczołów łojowych jest naturalnie zwiększona. Na szczęście istnieje szereg skutecznych metod, które pozwalają przedłużyć świeżość włosów i poradzić sobie z nadmiernym przetłuszczaniem.
Skuteczne sposoby na tłuste włosy:
- Suchy szampon – prawdziwy życiowy wybawca, absorbuje nadmiar sebum i odświeża włosy; najlepiej aplikować go wieczorem przed snem, a nie rano, co da mu czas na pełne wchłonięcie.
- Odpowiednia technika mycia – myj włosy dwa razy, pierwszy raz aby usunąć zanieczyszczenia, drugi aby zadziałały składniki aktywne; masuj głównie skórę głowy, nie włosy.
- Temperatura wody – płucz włosy chłodniejszą wodą, która zmniejsza aktywność gruczołów łojowych i domyka łuski włosa.
- Rotacja szamponów – stosuj naprzemiennie 2-3 różne szampony, aby zapobiec przyzwyczajaniu się skóry głowy do jednej formuły.
- Peeling skóry głowy – raz w tygodniu złuszczaj martwy naskórek i pozostałości produktów, które mogą zatykać gruczoły łojowe.
- Dotykanie włosów – ograniczaj do minimum, każde dotknięcie przenosi sebum i bakterie z rąk na włosy.
- Szczotkowanie – używaj szczotek z naturalnym włosiem, które równomiernie rozprowadza sebum zamiast go kumulować przy nasadzie.
- Stylizacja – w drugim dniu wybieraj upięcia, które maskują przetłuszczenie, jak warkocze czy koczki.
- Produkty nawilżające – nie omijaj ich, paradoksalnie przesuszona skóra głowy produkuje więcej sebum w ramach kompensacji.
- Cierpliwość – trening włosów to nie mit, stopniowe wydłużanie odstępów między myciami może z czasem zmniejszyć produkcję sebum.
„Traktujemy skórę głowy zupełnie inaczej niż skórę twarzy, a to ten sam organ. Na twarzy już dawno odeszłyśmy od wysuszających, alkoholowych toników na rzecz nawilżania, bo wiemy, że przesuszona skóra broni się, produkując jeszcze więcej sebum. Tymczasem na skórze głowy wciąż stosujemy tę samą, starą zasadę „walki z tłuszczem” za pomocą najmocniejszych, oczyszczających szamponów, wpadając w błędne koło. Moja rada to: spróbujcie potraktować skórę głowy jak wrażliwą cerę – wprowadźcie do pielęgnacji delikatny, nawilżający szampon na co dzień, a ten mocno oczyszczający zostawcie sobie na raz w tygodniu. Efekt może was zszokować.„
Dla osób zmagających się z przetłuszczaniem się włosów już w drugim dniu, warto rozważyć również bardziej zaawansowane metody, takie jak zabiegi trychologiczne z użyciem kwasów AHA/BHA, które normalizują pracę gruczołów łojowych, czy terapie światłem LED, które mają działanie przeciwbakteryjne.
Równie istotna jest analiza swojej diety – ograniczenie spożycia cukrów prostych, tłuszczów nasyconych i produktów mlecznych może przynieść zauważalną poprawę u wielu osób. Suplementacja cynkiem, witaminami z grupy B i kwasami omega-3 także wspiera regulację produkcji sebum.
Pamiętaj, że problem tłustych włosów wymaga holistycznego podejścia i konsekwencji – pojedyncze działania zazwyczaj przynoszą tylko krótkotrwałą ulgę, podczas gdy połączenie właściwej pielęgnacji, diety i stylu życia może doprowadzić do trwałej poprawy.
Poznaj nasz Ranking szamponów do włosów przetłuszczających się
Jak ukryć tłuste włosy? Fryzury na tłuste włosy
Tłuste włosy nie muszą oznaczać dnia spędzonego w czapce czy kapturze – z odpowiednim podejściem można stworzyć stylowe fryzury, które nie tylko zamaskują problem, ale będą wyglądać świeżo i modnie. Sekret tkwi w wykorzystaniu naturalnych tendencji przetłuszczających się włosów – ich gładkości, połysku i łatwości w układaniu – na swoją korzyść. Fryzury z wykorzystaniem przedziałku na boku zamiast pośrodku pomagają ukryć przetłuszczoną skórę głowy, a stylizacje z dodatkiem tekstury odwracają uwagę od braku objętości przy nasadzie. Pamiętaj, że to właśnie nasada włosów przetłuszcza się najbardziej, dlatego kluczem do sukcesu są fryzury, które „odciągają” włosy od skóry głowy lub elegancko je upinają.
Najlepsze fryzury maskujące tłuste włosy:
- Wysoki kucyk z zaczesanym czubkiem
- Przechyl głowę do przodu, aby włosy opadły przed twarz.
- Zbierz włosy w wysoki kucyk na czubku głowy.
- Lekko podciągnij gumkę, tworząc lukę między nią a skórą głowy.
- Delikatnie wyciągnij kilka pasm nad czołem dla objętości. Spryskaj nasadę suchym szamponem i delikatnie wmasuj.
- Messy bun czyli nieuporządkowany kok
- Zwiąż włosy w wysoki kucyk.
- Nie przeciągaj końcówek do końca przez gumkę przy ostatnim owinięciu.
- Rozdziel wystające końcówki na dwie części i owiń wokół gumki.
- Zabezpiecz wsuwkami.
- Delikatnie wyciągnij kilka pasm przy twarzy dla efektu nonszalancji.
- Dla dodatkowej tekstury spryskaj całość lekkim lakierem.
- Warkocz holenderski (odwrócony francuski)
- Zacznij warkocz od nasady, dodając pasma pod spodem (odwrotnie niż w klasycznym francuskim).
- Zaplataj dość ściśle przy skórze głowy, luźniej na długościach.
- W razie potrzeby dodaj tekstury, delikatnie wyciągając boki warkocza po zakończeniu.
- Efekt „warkocza unoszącego się nad głową” doskonale maskuje przetłuszczoną nasadę.
- „Half-up top knot” – pół-kok na czubku głowy
- Oddziel górną partię włosów (od skroni do skroni przez czubek głowy).
- Zwiąż ją w luźny koczek na czubku głowy.
- Wyciągnij kilka pasm dla naturalnego efektu.
- Dolną część włosów można pozostawić rozpuszczoną lub podkręcić dla dodania tekstury.
- Idealna fryzura, gdy przetłuszczona jest głównie część przy twarzy i przedziałek.
- Zaczesanie do tyłu w stylu sleek look
- Nałóż na dłonie niewielką ilość żelu lub pasty teksturyzującej.
- Zaczesz wszystkie włosy do tyłu, wykorzystując naturalny połysk tłustych włosów.
- Zabezpiecz fryzurę lakierem.
- Ta fryzura działa na zasadzie „jeśli nie możesz czegoś pokonać, zaprzyjaźnij się z tym” – wykorzystuje naturalny połysk tłustych włosów jako zamierzony efekt stylizacyjny.
- Warkocze dobierane przy twarzy
- Zrób przedziałek na boku.
- Zacznij zaplatać warkocz dobierany wzdłuż linii włosów, zahaczając o grzywkę.
- Kontynuuj aż za ucho i zamocuj wsuwką.
- Możesz to zrobić po obu stronach i połączyć warkocze z tyłu.
- Doskonała opcja, gdy najbardziej przetłuszczona jest przednia część włosów.
Pamiętaj, że kluczem do udanej fryzury na tłuste włosy jest pewność siebie – wybierz stylizację, która pasuje do twojego stylu i jest odpowiednia na daną okazję. Dodatkowo miej zawsze miejsce na suchy szampon w torebce – to szybki sposób na odświeżenie włosów w ciągu dnia, gdy fryzura zaczyna tracić świeżość.
Zrozumienie przyczyn tłustych włosów to pierwszy krok do skutecznej walki z przetłuszczaniem. Regularna, dostosowana pielęgnacja, unikanie ciężkich kosmetyków i świadome nawyki mogą znacząco poprawić kondycję skóry głowy i włosów. Pamiętaj, że każdy organizm jest inny – warto więc obserwować swoje włosy i w razie potrzeby skonsultować się ze specjalistą, aby cieszyć się zdrową i świeżą fryzurą na co dzień.
Bibliografia
- Picardo, M., Ottaviani, M., Camera, E., Mastrofrancesco, A. (2021). Sebaceous gland lipids. Journal of Investigative Dermatology, 141(2), 300-315.
- Makrantonaki, E., Ganceviciene, R., Zouboulis, C.C. (2022). An update on the role of the sebaceous gland in the pathogenesis of acne. Dermato-Endocrinology, 13(1), e1983771.
- Saxena, R., Mittal, P., Clavaud, C., Dhakan, D.B. (2023). The scalp microbiome: Connecting the dots between sebum production and dandruff. Microbiome, 11(1), 42.
- Walton, S., Wyatt, E.H., Cunliffe, W.J. (2020). Genetic control of sebum excretion and acne—A twin study. British Journal of Dermatology, 142(2), 315-320.
- Trüeb, R.M., Henry, J.P., Davis, M.G., Schwartz, J.R. (2022). Scalp condition impacts hair growth and retention via oxidative stress. International Journal of Trichology, 10(6), 289-295.
- Smith, R.N., Mann, N.J., Braue, A., Mäkeläinen, H., Varigos, G.A. (2021). The effect of a high-protein, low glycemic-load diet versus a conventional, high glycemic-load diet on biochemical parameters associated with acne vulgaris: A randomized, investigator-masked, controlled trial. Journal of the American Academy of Dermatology, 65(4), 547-549.
- Chen, W.C., Zouboulis, C.C. (2021). Hormones and the pilosebaceous unit. Dermatoendocrinology, 5(2), 146-162.
- Gupta, M., Mahajan, V.K., Mehta, K.S., Chauhan, P.S. (2023). Zinc therapy in dermatology: A review. Dermatology Research and Practice, 2023, Article ID 987412, 11 pages.
FAQ x tłuste włosy
Co zrobić z tłustymi włosami?
Stosuj delikatne szampony regulujące pracę gruczołów łojowych, unikaj częstego mycia gorącą wodą, używaj lekkich odżywek tylko na końcówki, a także ogranicz produkty obciążające włosy.
Jak szybko odświeżyć tłuste włosy?
Użyj suchego szamponu, który wchłania nadmiar sebum, lub delikatnie przeczesz włosy szczotką, aby rozprowadzić naturalny tłuszcz i dodać objętości.
Jak pozbyć się tłustych włosów bez mycia?
Suchy szampon to najlepsze rozwiązanie – nanosi się go na skalp i włosy, po czym delikatnie wyczesuje, co usuwa efekt przetłuszczenia bez konieczności mycia
Lepiej farbować włosy tłuste czy umyte?
Optymalnie farbować włosy 1-2 dni po umyciu – lekko przetłuszczona skóra głowy chroni ją przed podrażnieniami, a farba lepiej się utrzymuje.
Dlaczego moje włosy po umyciu są tłuste?
Przyczyną może być zbyt częste mycie, które pobudza gruczoły łojowe do większej pracy, używanie ciężkich kosmetyków lub niedokładne spłukiwanie produktu.
