Dlaczego swędzi skóra głowy? 13 najczęstszych przyczyn (od łupieżu po alergie) i jak je leczyć 

Swędzenie głowy – co warto wiedzieć o tym problemie? 

Swędzenie skóry głowy jest szeroko rozpowszechnione – według statystyk dotyka nawet co czwartej osoby. Częste występowanie nie dziwi, zważywszy na to, jak wrażliwa jest skóra głowy i jak łatwo ją podrażnić podczas codziennych zabiegów pielęgnacyjnych. Nawet zbyt gorąca woda może przyczyniać się do swędzenia. 

Powody mogą być też jednak znacznie poważniejsze i wymagać konsultacji z lekarzem. Prawidłowe określenie źródła problemu pozwala skutecznie z nim walczyć. Miej jednak na uwadze, że niektóre kłopoty, jak choroby przewlekłe czy alergie, mogą objawiać się nawracającym swędzeniem skóry głowy.  

Dermatologiczne przyczyny swędzenia skóry głowy i sposoby ich leczenia 

Zacznijmy od problemów dermatologicznych, ponieważ to właśnie one często wiążą się ze swędzeniem głowy i wymagają szczególnej uwagi – najlepiej lekarza dermatologa. 

1. Łupież 

Łupież, czyli białe płatki złuszczonego naskórka między włosami, które osypują się też na ramiona, może mieć wiele przyczyn, m.in. przesuszenie skóry głowy oraz infekcje grzybicze. Może też wynikać z przyjmowania niektórych leków oraz niesprzyjających czynników środowiskowych (np. bardzo suche powietrze). Skłonność do powstawania łupieżu jest genetyczna. Najogólniej łupież dzielimy na suchy i tłusty. Mogą one towarzyszyć rozmaitym chorobom, nie tylko w obszarze skóry głowy. W tabeli poniżej uwzględniamy rodzaje łupieżu, które dotyczą tego rejonu i mogą wywoływać swędzenie skóry głowy:  

Rodzaj łupieżu	Objawy / charakterystyka	Lokalizacja	Uwagi
Łupież zwykły / suchy (pityriasissimplex)	Suche, drobne białe/srebrzyste łuski, które łatwo się osypują; może wystąpić lekki świąd	Owłosiona skóra głowy (rzadziej brwi i rzęsy)	Najczęstszy, często u młodych dorosłych; brak silnego łojotoku
Łupież tłusty(pityriasissteatoides)	Żółte, tłuste łuski mocno przylegające do skóry; często towarzyszy stan zapalny i intensywny świąd	Skóra głowy, linia włosów, czasem brwi i rzęsy	Towarzyszy nasilony łojotok
Łupież pstry(pityriasis versicolor)	Brunatne lub różnobarwne złuszczające się plamy; po wyleczeniu mogą pozostawać odbarwienia	Kark, plecy, ramiona, klatka piersiowa (rzadko głowa)	Choroba grzybicza – przebarwienia po ekspozycji na słońce
Łupież czerwony mieszkowy(pityriasis rubra pilaris)	Rumieniowe grudki z łuszczeniem przy mieszkach włosowych; zmiany mogą być swędzące	Skóra głowy, twarz, łokcie, kolana, dłonie, kostki	Choroba o nieznanej do końca etiologii, może mieć przebieg uogólniony
Łupież azbestowy(pityriasisamiantacea)	Grube, trudne do usunięcia łuski przypominające „azbest”, które łamią się przy usuwaniu	Owłosiona skóra głowy	Często związany z innymi dermatozami (np. łuszczyca)

Tabela na podst.: Rodzaje łupieżu – czym się różnią?, Vichy, dostęp: https://www.vichy.pl/artykul/rodzaje-lupiezu-%E2%80%93-czym-sie-roznia/a85348.aspx 

>>Co zrobić z łupieżem? Zacznij od szamponu. W wyborze pomocny będzie nasz ranking szamponów przeciwłupieżowych.  

2. Łojotokowe zapalenie skóry głowy (ŁZS) 

Łojotokowe zapalenie skóry to stan zapalny o nieznanych przyczynach. Objawia się nadmierną produkcją łoju, tłustym łupieżem, zaczerwienieniem skóry oraz silnym rogowaceniem i złuszczaniem się naskórka. ŁZS towarzyszy świąd, który wzmaga się pod wpływem stresu, a także potu, np. przy wysiłku. Ponadto chorobę mogą nasilać:  

Łojotokowe zapalenie skóry głowy może mieć związek z infekcjami grzybiczymi, dlatego jednym z elementów leczenia jest stosowanie szamponów o działaniu grzybobójczym. 

3. Łuszczyca 

Łuszczyca to choroba o podłożu autoimmunologicznym. W jej przebiegu naskórek złuszcza się tak szybko, że nie jest w stanie na bieżąco odrywać się od warstwy rogowej, w efekcie czego na ciele pojawiają się łuski – warstwy starszych i nowszych obumarłych komórek naskórka. Towarzyszy temu nasilone złuszczanie się skóry, w tym na głowie, oraz swędzenie. 

Wyciszanie łuszczycy polega na pielęgnacji specjalnymi kosmetykami regulującymi tempo odnowy komórkowej skóry, które także nawilżają, zmiękczają i natłuszczają skórę. Jeśli Twój świąd skóry głowy ma związek z łuszczycą, skieruj się do dermatologa, aby kompleksowo podejść do problemu. 

4. Atopowe zapalenie skóry (AZS) 

AZS, czyli atopowe zapalenie skóry, jest chorobą alergiczną. Organizm reaguje zbyt intensywnie na niewielkie ilości alergenu. Towarzyszą temu zmiany w budowie i funkcjonowaniu bariery hydrolipidowej skóry, przez co alergeny łatwiej przedostają się do organizmu, co dodatkowo zaognia reakcje. Osoby z AZS borykają się z wieloma problemami skórnymi, m.in. z łupieżem, krostkami czy nadmiernym rogowaceniem i łuszczeniem oraz intensywnym świądem. Drapanie swędzącej skóry pogłębia problem, dlatego ważne jest stosowanie preparatów, które zmniejszają ten objaw.  

5. Grzybica skóry głowy 

Jest wiele grzybów, które mogą zainfekować skórę głowy. Szczególnie podatne są na nie osoby, które leczą się sterydami, osłabione np. w efekcie innych cięższych chorób, a także dzieci, które nie są jeszcze w stanie idealnie dbać o swoją higienę.  

Grzybica skóry głowy jest zaraźliwa i może być przenoszona między ludźmi, a także między zwierzęciem a człowiekiem. Miejsce zajęte przez grzyba intensywnie się łuszczy i swędzi. Nieleczona choroba ta może prowadzić do utraty włosów na obszarze z grzybicą. 

6. Zapalenie mieszków włosowych 

Stan zapalny mieszków włosowych wywołany przez bakterie albo grzyby objawia się grudkami i krostkami wypełnionymi ropą, zaczerwienieniem i silnym świądem. Zapalenie mieszków włosowych często daje o sobie znać podczas letnich wyjazdów – suchy wilgotny klimat sprzyja rozwojowi drobnoustrojów.  

Leczenie zapalenia mieszków włosowych jest zależne od czynnika, który je wywołał. Podłoże choroby określa dermatolog. Konieczne może być leczenie zarówno miejscowe, jak i doustne. Wskazana jest także staranna pielęgnacja bazująca na nawilżaniu i odbudowie naruszonej bariery hydrolipidowej skóry głowy. 

Pozostałe przyczyny zdrowotne, dla których swędzi głowa 

7. Zmiany hormonalne 

Zmiany hormonalne towarzyszące naturalnym przemianom w organizmie człowieka, ale też zaburzeniom pracy układu dokrewnego, wpływają na kondycję skóry. Mogą przyczyniać się do świądu skóry głowy. Tak dzieje się np. w okresie dojrzewania, kiedy w parze z intensywną produkcją łoju idzie tłusty łupież, a wraz z nim swędzenie.  

Jeśli borykasz się z problemami hormonalnymi, zwracaj szczególną uwagę na kondycję skóry i włosów i zadbaj o pielęgnację dopasowaną do typu skóry. Kontroluj poziom hormonów i nie odkładaj wizyty u endokrynologa. Reaguj na zmienne potrzeby swojej skóry, jeśli przechodzisz np. przez dojrzewanie, menopauzę, ciążę czy inne naturalne, ale trudne etapy w życiu. 

8. Wszawica głowy 

Wszawica wiąże się z silnym i uporczywym świądem. Ta choroba pasożytnicza pojawia się najczęściej u dzieci w wieku przedszkolnym, ale może wystąpić u każdego. Przenoszenie wszy odbywa się przez bezpośredni kontakt z inną osobą, a także używanie jej akcesoriów do włosów, ręczników, pościeli. 

Wszy głowowe zamieszkują skórę głowy i żywią się krwią człowieka. Ukąszenia są bardzo swędzące, a drapanie się może prowadzić do dalszych problemów skórnych. Wszy pozbędziesz się, stosując specjalistyczny szampon albo preparat w innej formie. Kurację powinni przejść wszyscy domownicy. Należy także wyprać tekstylia, a to, czego nie da się wyprać – zamknąć w szczelnym pojemniku na kilka dni.  

9. Stres 

Stres to silny czynnik chorobotwórczy odpowiedzialny za bardzo dużo problemów ze zdrowiem, które mogą wiązać się ze świądem skóry głowy. Skóra to największy organ – silnie unerwiony i odpowiedzialny za odbieranie bodźców, ma mocne połączenie z innymi częściami ciała. Świąd na tle nerwowym jest skutkiem kilku mechanizmów, m.in. podrażnień nerwów czuciowych przez naturalnie produkowane w stresie neuropeptydy.  

Stresu nie da się usunąć całkowicie, ale można go ograniczać i redukować jego skutki. Zadbaj o swój dobrostan psychiczny, zwłaszcza jeśli poza swędzeniem skóry doświadczasz innych negatywnych skutków napięcia nerwowego. 

>>Wypróbuj relaksujący i wspierający zdrowie włosów masaż skóry głowy.  

Inne powody swędzenia skóry głowy 

Swędzenie skóry głowy może mieć też inne podłoża, np. neurologiczne, związane z przyjmowaniem niektórych leków czy ogólnoustrojowe (zaburzenia pracy nerek, cukrzyca, niedobory witamin). Jeśli nie jesteś w stanie jasno określić powodu świądu, skonsultuj się z lekarzem. 

Pielęgnacja włosów a świąd skóry głowy 

Swędzenie skóry głowy może być wywołane błędami popełnianymi przy pielęgnacji i stylizacji włosów, a także niektórymi produktami. Na co zwrócić uwagę, aby ograniczyć swędzenie skóry głowy? 

10. Alergie 

Reakcje alergiczne np. na składniki kosmetyków albo barwniki w ubraniach mogą powodować swędzenie skóry głowy. Jeśli zmieniasz kosmetyk, zwróć szczególną uwagę na jej kondycję po użyciu preparatu, zanim na dobre włączysz go do włosowej rutyny. 

11. Gorąca woda i powietrze 

Zbyt gorąca woda używana do mycia głowy może przesuszać skórę i naruszać barierę hydrolipidową, co prowadzi do podrażnień i świądu. Myj włosy letnią wodą. Podobnie jest z powietrzem suszarki – w miarę możliwości susz włosy letnim albo chłodnym nadmuchem, z odległości, aby zminimalizować negatywny wpływ ciepła na włosy i skórę głowy. 

Chcesz wiedzieć więcej o poprawnym myciu głowy? Przejdź do poradnika. 

12. Agresywne detergenty 

Zwróć uwagę na skład szamponu – jeśli znajdziesz w nim SLS albo SLES, ogranicz użycie tego preparatu albo zmień go na łagodniejszy. Pamiętaj, że agresywnie działające szampony nie nadają się do codziennego mycia głowy. Silne środki myjące mogą przesuszać oraz podrażniać skórę głowy, naruszają barierę hydrolipidową, co prowadzi do swędzenia, a niekiedy też łojotoku, który z kolei sprawia, że znów sięgasz po szampon – i koło się zamyka. 

14. Pozostałości kosmetyków 

Niedokładnie opłukane włosy z pozostałościami szamponu albo odżywki mogą być powodem swędzenia. Preparaty te nie są odpowiednie do przetrzymywania ich. Podrażnienie i świąd mogą wywoływać też resztki produktów do stylizacji zalegające na skórze.  

Zawsze dokładnie spłukuj pianę z szamponu, odżywki i maski, a środki do stylizacji uważnie wymywaj z włosów, aż będą zupełnie czyste. 

Co pomaga na złagodzenie swędzenia skóry głowy? 

Doraźnie możesz sięgnąć po wcierkę albo płukankę łagodzącą świąd, np. na bazie aloesu, rumianku czy octu jabłkowego albo mentolu. 

Sposób długofalowej walki ze świądem skóry głowy powinien wynikać z jego przyczyn. Inaczej wygląda łagodzenie świądu u osób z łuszczycą, a inaczej u osób, które często stylizują włosy albo przechodzą zmiany hormonalne. Najważniejsze jest więc trafne zdiagnozowanie źródła problemu.  

Zacznij od najprostszych rozwiązań: nieco chłodniejszej wody i łagodniejszego szamponu, aby wykluczyć prozaiczne i pozamedyczne przyczyny kłopotu ze swędzącą skórą głowy. Jeśli świąd towarzyszy schorzeniu, skonsultuj się z lekarzem prowadzącym.  

>>Zobacz: Więcej informacji o tym, jak pokonać świąd skóry głowy. 

Swędzenie skóry głowy: najczęstsze pytania i odpowiedzi – FAQ 

Dlaczego głowa swędzi? 

Głowa może swędzieć z powodu chorób dermatologicznych, chorób przewlekłych, alergii, pasożytów, ale też może to być objaw psychosomatyczny albo efekt nieprawidłowej pielęgnacji włosów. 

Jakie choroby dermatologiczne powodują swędzenie skóry na głowie? 

Do chorób dermatologicznych, które powodują świąd skóry głowy, zaliczają się m.in. różne rodzaje łupieżu, ŁZS, AZS, łuszczyca, grzybica oraz zapalenie mieszków włosowych. 

Co pomaga na świąd skóry głowy? 

Świąd można złagodzić przez odpowiednie nawilżenie skóry głowy i stosowanie kosmetyków, które regenerują jej barierę hydro-lipidową. Doraźnie pomogą płukanki na bazie octu jabłkowego, mięty, rumianku, aloesu.  

Źródła: 

• 5 nietypowych środków zaradczych na swędzącą skórę głowy, Head & Shoulders, dostęp: https://www.headandshoulders.pl/pl-pl/wszystkie-artykuly/swedzaca-skora-glowy/5-nietypowych-srodkow-zaradczych-na-swedzaca-skore-glowy/ 

• Dlaczego swędzi Cię skóra głowy? Poznaj 3 najczęstsze przyczyny, Sylveco, dostęp: https://sylveco.pl/blog/dlaczego-swedzi-cie-skora-glowy-poznaj-3-najczestsze-przyczyny/ 

• Rodzaje łupieżu – czym się różnią?, Vichy, dostęp: https://www.vichy.pl/artykul/rodzaje-lupiezu-%E2%80%93-czym-sie-roznia/a85348.aspx 

• Swędząca skóra głowy – jakie mogą być przyczyny? Domowe sposoby łagodzenia, Diag.pl, dostęp: https://diag.pl/pacjent/artykuly/swedzaca-skora-glowy-jakie-moga-byc-przyczyny-domowe-sposoby-lagodzenia/ 

• Swędząca skóra głowy – przy jakich chorobach swędzi skóra na głowie?, Medonet, dostęp: https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-skory,swedzaca-skora-glowy–przy-jakich-chorobach-swedzi-skora-na-glowie-,artykul,07294289.html 

• Swędząca skóra głowy – przyczyny podrażnienia i sposoby leczenia, Tołpa, dostęp: https://tolpa.pl/blog/swedzaca-skora-glowy-przyczyny-podraznienia-i-sposoby-leczenia 

• Swędząca skóra głowy – przyczyny i sposoby na swędzącą głowę, DlaGentlemana.pl, dostęp: https://dlagentlemana.pl/pl/blog/Swedzaca-skora-glowy-przyczyny-i-sposoby-na-swedzaca-glowe/376 

• Swędzenie skóry – przyczyny, objawy i sposoby łagodzenia objawów świądu, Klinika OT.CO, dostęp: https://klinikaotco.pl/blog/swedzenie-skory-przyczyny-objawy-i-sposoby-lagodzenia-objawow-swiadu 

• Swędzenie skóry głowy – przyczyny i sposoby leczenia, Doz.pl, dostęp: https://www.doz.pl/czytelnia/a18418-Swedzenie_skory_glowy_-_przyczyny_i_sposoby_leczenia 

• Swędzenie skóry głowy – jaka może mieć przyczynę?, Mudii, dostęp: https://mudii.com/blog/porady/swedzenie-skory-glowy-jaka-moze-miec-przyczyne 

• Swędzenie skóry głowy – jaka może mieć przyczynę?, Vichy, dostęp: https://www.vichy.pl/artykul/swedzenie-skory-glowy-%E2%80%93-jaka-moze-miec-przyczyne/a84442.aspx 

• Swędzenie skóry na tle nerwowym, Eucerin, dostęp: https://eucerin.pl/problemy-skory/sucha-skora/swedzenie-skory-na-tle-nerwowym 

• Uporczywe swędzenie skóry głowy – możliwe przyczyny, Emotopic, dostęp: https://emotopic.pl/porady/uporczywe-swedzenie-skory-glowy-mozliwe-przyczyny/