O włosy chcemy dbać jak najlepiej, niekiedy jednak bywa to trudne. Na co dzień mamy do czynienia z wieloma szkodliwymi czynnikami chemicznymi, mechanicznymi czy termicznymi, które wpływają na ich kondycję i nie ułatwiają utrzymywania ich w dobrym stanie.
Aby zapewnić włosom dobrą ochronę, trzeba stosować odpowiedni emolient. Dzięki temu odżyją i staną się mniej podatne na uszkodzenia. Co warto wiedzieć o emolientach do włosów i jak je stosować?
Czym są emolienty do włosów?
Emolienty to substancje pielęgnacyjne dodawane do kosmetyków do włosów i skóry. Ich nazwa pochodzi od łacińskiego słowa emollio czyli „zmiękczać”. Większość emolientów działa na powierzchni, ale oleje o wysokiej zawartości kwasów nasyconych (np. kokosowy) mają zdolność penetracji do wnętrza włosa.. Jednocześnie biorą udział w zmiękczaniu, natłuszczaniu, nawilżaniu i regeneracji. Emolienty same w sobie nie niosą wody. One są okluzyjne – tworzą barierę, która zapobiega ucieczce wody (TEWL – Transepidermal Water Loss). Nawilżają humektanty.
Emolienty tworzą na pasmach włosów tzw. okluzję. To niewidoczna powłoka zatrzymująca wodę wewnątrz włosa i regulująca poziom nawilżenia. Ułatwia wnikanie w głąb ich struktury cząsteczek innych substancji aktywnych.
Emolienty chronią włosy przed uszkodzeniami mechanicznymi, a także promieniowaniem UV oraz skutkami zmian temperatury. To zarówno ochrona struktury włosa podczas suszenia lub używania urządzeń do stylizacji, jak i przed mrozem czy wiatrem. Zapobiegają przedostawaniu się w głąb włosów toksyn i zanieczyszczeń ze środowiska.
Niektóre emolienty, jak olej z malin czy olej ryżowy, są czasem reklamowane jako mające naturalne filtry UV — dermatolodzy podkreślają, że twierdzenia o SPF 28–60 dla takich olejów nie mają solidnego potwierdzenia naukowego; realnie zmierzona ochrona to SPF rzędu 2–8, bez danych o ochronie UVA i fotostabilności. Nie zastępują filtra UV, ale w połączeniu z antyoksydantami (np. witaminą E) wspierają kondycję keratyny i ograniczają utratę koloru wywołaną ekspozycją na słońce.
Czy alkohole w składzie są bezpieczne?
Częstym błędem jest unikanie wszystkich alkoholi w kosmetykach. W przypadku emolientów mamy do czynienia z tzw. alkoholami tłuszczowymi (np. Cetyl Alcohol, Stearyl Alcohol, Cetearyl Alcohol). W przeciwieństwie do wysuszającego alkoholu etylowego (Alcohol Denat.), alkohole tłuszczowe działają silnie wygładzająco, zmiękczająco i pomagają w utrzymaniu stabilnej konsystencji produktu, ułatwiając jego równomierne rozprowadzenie na włosach.
Czym jest TEWL we włosie?
Choć termin TEWL (Transepidermal Water Loss) kojarzy się głównie ze skórą, proces ten zachodzi również w łodydze włosa. Emolienty działają jako bariera hydrofobowa, która drastycznie ogranicza odparowywanie wody z wnętrza kory włosa. Tworząc szczelny film na powierzchni łuski, zapobiegają one przesuszeniu wywołanemu suchym powietrzem (np. od kaloryferów) i sprawiają, że pasma zachowują elastyczność strukturalną, co chroni je przed łamaniem podczas czesania.
Warto wiedzieć: Emolienty naśladują naturalną barierę ochronną włosa, znaną jako warstwa 18-MEA. Jest to lipidowa otoczka, która sprawia, że zdrowe włosy są hydrofobowe (odpychają nadmiar wody z zewnątrz). Uszkodzenie 18-MEA przez farbowanie czy wysoką temperaturę sprawia, że włosy stają się matowe i szorstkie – emolienty pomagają „zreperować” ten ubytek.
Emolienty do włosów – podział
Zdrowy włos jest naturalnie pokryty ultra-cienką warstwą lipidową znaną jako 18-MEA. To właśnie ona nadaje włosom połysk i sprawia, że są one „śliskie” oraz odporne na wilgoć z zewnątrz. Zabiegi chemiczne, takie jak rozjaśnianie, bezpowrotnie usuwają tę warstwę, czyniąc włosy wysokoporowatymi i matowymi. Emolienty zawarte w maskach i olejach mają za zadanie biomimetycznie naśladować warstwę 18-MEA, przywracając pasmom ich pierwotną hydrofobowość i blask.
Ze względu na rodzaj związków, ich funkcję oraz budowę dzieli się emolienty na kilka charakterystycznych grup:
- masła roślinne i oleje naturalne – najczęściej stanowią bazę dla szamponów, odżywek i masek do włosów. Wytwarzają na powierzchni włosów cienki film ochronny oraz zaopatrują je w minerały, witaminy oraz składniki odżywcze;
- woski – zmiękczają, regenerują i intensywnie odżywiają włosy. Najczęściej stanowią składnik preparatów do stylizacji i utrwalania fryzur;
- silikony – stanowią składnik pianek i sprayów. Wyspecjalizowane silikonyfunkcjonalne (np. aminosilikony) dobrze chronią przed wysoką temperaturąpodczas stylizacji i suszenia — w przeciwieństwie do lotnych silikonówtakich jak Cyclomethicone, które służą głównie jako nośnik ułatwiającyrozprowadzenie produktu.
Wśród emolientów, które znajdują się w produktach pielęgnacyjnych do włosów, są również: alkohole tłuszczowe, polimery i parafina.
Jak dobrać właściwy emolient?
W trychologii oleje dzielimy na trzy grupy ze względu na ich zdolność do penetracji struktury włosa:
- Oleje wnikające (penetrujące): Posiadają małe cząsteczki i przewagę kwasów nasyconych (np. olej kokosowy, masło babassu). Idealne dla włosów niskoporowatych, chronią przed nadmiernym pęcznieniem włosa w wodzie.
- Oleje półwnikające: Zawierają kwasy jednonienasycone (Omega-9, np. olej arganowy). Wnikają częściowo, świetnie sprawdzając się przy średniej porowatości.
- Oleje powłokowe (niewnikające): Mają duże cząsteczki (Omega-3 i 6, np. olej z pestek winogron, lniany). Tworzą na powierzchni włosów wysokoporowatych szczelny film, który wygładza i domyka wilgoć.
| Porowatość włosów | Rodzaj kwasów tłuszczowych | Przykładowe emolienty |
| Niskoporowate | Nasycone (małe cząsteczki) | Olej kokosowy, masło shea, masło babassu. |
| Średnioporowate | Jednonienasycone (Omega-9) | Olej arganowy, makadamia, oliwa z oliwek. |
| Wysokoporowate | Wielonienasycone (Omega-3 i 6) | Olej lniany, z wiesiołka, olej konopny. |
Dlaczego rozmiar cząsteczki ma znaczenie?
Skuteczność oleju zależy od jego budowy chemicznej.
- Oleje nasycone (np. kokosowy) mają małe, proste cząsteczki, które łatwo wnikają pod domknięte łuski włosów niskoporowatych.
- Oleje jednonienasycone (Omega-9, np. arganowy) mają średnie cząsteczki idealne dla włosów średnioporowatych.
- Oleje wielonienasycone (Omega-3 i 6, np. lniany) mają duże cząsteczki o nieregularnym kształcie, które najlepiej „otulają” mocno rozchylone łuski włosów wysokoporowatych, tworząc na nich niezbędny film ochronny.
Stosunkowo najrzadziej emolientów potrzebują osoby posiadające włosy niskoporowate. Częste ich stosowanie mogłoby nadmiernie je obciążyć. Warto używać niewielkich ilości produktu o małych cząsteczkach. Do tego typu emolientów zaliczamy:
- masło shea,
- masło murumuru,
- masło mango,
- masło babassu,
- olej kokosowy,
- masło kakaowe.
Przy włosach średnioporowatych emolienty można stosować częściej i w nieco większych ilościach. Włosy tego typu charakteryzują się lekko rozchylonymi łuskami, dlatego należy wybrać substancje o średniej wielkości cząsteczek, które swobodnie dotrą w głąb włosa. Oleje nasycone (małocząsteczkowe, jak kokosowy) są zarezerwowane dla niskiej porowatości. Włosy średnioporowate najlepiej reagują na oleje jednonienasycone (Omega-9). Do polecanych emolientów zalicza się:
- olej ze słodkich migdałów,
- olej moringa,
- olej arganowy,
- olej awokado,
- olej makadamia.
Przy włosach wysokoporowatych polecane są wielkocząsteczkowe emolienty. Włosy tego typu odzyskują blask i witalność również po zastosowaniu olejów wielonienasyconych. Dobrze jest podczas pielęgnacji stosować takie substancje, jak:
- olej lniany,
- olej z pestek malin,
- olej z nasion bawełny,
- olej z wiesiołka,
- olej konopny,
- olej z kiełków pszenicy.
Emolienty można dodawać do stosowanych na co dzień produktów pielęgnacyjnych, używać podczas olejowania włosów lub wybierać gotowe kosmetyki, w których znajdują się w odpowiednich proporcjach wraz z humektantami i proteinami w zależności od rodzaju i porowatości włosów, do których mają być zastosowane.
Dlaczego emolienty ratują fryzurę w deszczu?
Wybór emolientów powinien być podyktowany nie tylko porowatością, ale i warunkami atmosferycznymi. Przy wysokiej wilgotności powietrza (wysoki punkt rosy), same humektanty (nawilżacze) mogą doprowadzić do nadmiernego pęcznienia włosa i puszenia się. Emolienty działają wtedy jak „tarcza antywilgociowa”, która blokuje dostęp cząsteczek wody z otoczenia do wnętrza włosa, utrzymując fryzurę w ryzach nawet w trudnych warunkach pogodowych.
Równowaga PEH – emolienty a humektanty i proteiny
Dostarczanie włosom nawet najlepszej jakości emolientów nie spowoduje, że włosy odzyskają pełnię witalności i blasku. Aby faktycznie tak było, konieczne jest zapewnienie właściwej dawki emolientów, protein i humektantów. Za dużo substancji natłuszczających czy nawilżających w kosmetykach może spowodować efekt odwrotny do zamierzonego.
Nadmiar protein najczęściej skutkuje trudnościami w stylizowaniu, suchością, sztywnością, a także wyjątkowo mocnym skrętem lub całkowitym wyprostowaniem włosów. Z kolei niedobór sprawia, że włosy stają się przyklapnięte, brak im objętości, a końcówki rozdwajają się.
Przy nadmiarze substancji nawilżających, czyli humektantów, włosy wyraźnie się puszą, znacznie trudniej rozczesują, bywają splątane, suche, a także przetłuszczone u nasady. Przy ich niedoborze są przesuszone, szczególnie na końcach, szorstkie w dotyku oraz matowe.
Nadmierna ilość emolientów skutkuje szybkim przetłuszczaniem się włosów, wyraźnym przeciążeniem fryzury, strączkowaniem końcówek, a także wyraźnym zmniejszeniem objętości. Stosowane w nadmiarze emolienty powodują, że włosy wyglądają na nieumyte i nieświeże. Jeżeli jednak w codziennej pielęgnacji emolientów jest zbyt mało, to włosy elektryzują się, są lekkie i sianowate.
Więcej o równowadze PEH dowiesz się: https://ohmyhair.com.pl/porady/pielegnacja/rownowaga-peh-czym-jest-dlaczego-dotyczy-kazdej-z-nas/
Jak stosować emolienty do włosów?
Ze względu na rolę emolientów najczęściej stosuje się je na końcowym etapie mycia i odżywiania włosów. Najlepiej najpierw dogłębnie nawilżyć włosy poprzez zastosowanie odpowiedniego kosmetyku z humektantami, a następnie zaaplikowane związki nawilżające potraktować emolientem, który „zatrzyma” nawilżenie wewnątrz włosa.
Poznaj odżywkę bez spłukiwania zawierającej emolienty OblyBio Hair in Balance >>
Można również przeprowadzić olejowanie, czyli nałożyć wybrany olej na włosy i pozostawić go na co najmniej 40 minut. Następnie ciepłą wodą zmyć olej, odsączyć z włosów nadmiar płynu i nałożyć odżywkę z emolientem. Po kilku minutach spłukać odżywkę i umyć włosy szamponem, po czym ponownie nałożyć odżywkę, tym razem np. proteinową. Po kilku minutach spłukać produkt i wysuszyć włosy.
Tego typu zabieg uzupełnia się nałożeniem skoncentrowanego serum na włosy lub na rozdwojone końcówki w zależności od potrzeb i rodzaju włosów. Włosy potrzebujące większej dawki emolientów dobrze jest potraktować w ostatnim kroku serum zawierającym silikony, które dodatkowo wytworzą na powierzchni solidną warstwę ochronną przed szkodliwymi czynnikami i wspomogą regenerację.
Sprawdź także, jak pielęgnować suche włosy: https://ohmyhair.com.pl/porady/pielegnacja/wlosy-suche-jak-je-skutecznie-nawilzyc-i-pielegnowac/
Kiedy emolientów jest zbyt dużo
Nadmierne stosowanie ciężkich emolientów, szczególnie silikonów i wosków, prowadzi do zjawiska nadbudowy (build-up effect). Włosy stają się wtedy matowe, sztywne i paradoksalnie suche, ponieważ okluzyjna warstwa staje się tak szczelna, że nie dopuszcza do środka żadnych substancji nawilżających. Rozwiązaniem jest regularne stosowanie szamponu oczyszczającego (tzw. rypacza) oraz proces chelatowania, który usunie nadmiar filmu wraz z osadami mineralnymi.
FAQ Emolienty do włosów
Czy same emolienty wystarczą?
Nie, stosowanie samych emolientów bez humektantów (nawilżaczy) może doprowadzić do „przeemolientowania” – włosy staną się ciężkie, strączkujące i paradoksalnie suche w środku.
Jakie to są „dobre alkohole”?
W kosmetykach emolientowych szukaj Cetyl Alcohol, Cetearyl Alcohol oraz Stearyl Alcohol. Są to alkohole tłuszczowe, które wykazują działanie nawilżające i zmiękczające, w przeciwieństwie do wysuszającego Alcohol Denat.
Czy można stosować oleje na skórę głowy?
Tylko jeśli są to oleje o niskim indeksie komedogennym (np. skwalan, olej jojoba). Ciężkie masła mogą zatykać ujścia mieszków włosowych, co sprzyja rozwojowi bakterii beztlenowych i wypadaniu włosów.
Który emolient najlepiej chroni przed temperaturą?
Najlepszą ochronę termiczną zapewniają wyspecjalizowane silikony funkcjonalne(np. aminosilikony), które osadzają się na uszkodzonych odcinkach włosa. Cyclomethicone (cyklopentasiloksan) sam z siebie nie chroni przed temperaturą — to lotny nośnik ułatwiający rozprowadzenie innych składników. Dimethicone daje umiarkowaną ochronę, ale najlepsze rezultaty dają dedykowane serum termoochronne z silikonami funkcjonalnymi.
Czy olejowanie na noc jest bezpieczne?
Tak, dla większości typów włosów — jedyne realne ryzyko dotyczy mieszanek oleju z odżywką, które warto zmywać po kilku minutach, a nie godzinach (w przeciwieństwie do czystego oleju, który może zostać na włosach na noc).Przy bardzo wysokoporowatych włosach warto po prostu użyć nieco większej ilości produktu, żeby zapewnić wystarczającą warstwę ochronną na dłużej.
Czy emolienty można stosować na mokre włosy?
Oleje penetrujące (np. kokosowy) najlepiej działają na suchych włosach, zastosowane przed myciem (tzw. pre-wash) — wtedy realnie ograniczają pęcznienie włosa w wodzie podczas mycia. Nałożone już na mokre, umyte włosy działają głównie jako emolient domykający nawilżenie, a nie jako bariera przed pęcznieniem, bo woda już wniknęła w strukturę włosa.olejków.
- Kamińska E., The role of emollients in atopic dermatitis in children, Dev Period Med 2018, 22(4), s. 396–403, doi: 10.34763/devperiodmed.20182204.396403. PMID: 30636240; PMCID: PMC8522819 [data dostępu: 12.01.2024].
- Olszański R., Pilarski B., Emolienty – klasyfikacja oraz konsekwencje kliniczne, „Aesthetica” nr 22 [https://aesthetica.com.pl/clients/25/files/files/Aesthetica_nr22s.pdf] [data dostępu: 12.01.2024].
- Pierko M., Oleje roślinne zimnotłoczone, 2013.
- Zielińska A., Nowak I., Kwasy tłuszczowe w olejach roślinnych i ich znaczenie w kosmetyce, „Chemik” 2014, 68, 2, s. 103–110, Poznań 2014 [online] https://miesiecznikchemik.pl/wp-content/uploads/2015/01/chemik_2014_02-4.pdf [data dostępu: 12.01.2024].
Autor: zespół redakcyjny Oh My Hair | Ostatnia aktualizacja: 6 sierpnia 2026
