Wypadanie włosów w pigułce – co musisz zapamiętać:
- Norma: do 100 włosów dziennie to proces fizjologiczny.
- Alarm: jeśli widzisz prześwity lub kępki włosów na poduszce – działaj.
- Diagnostyka: kluczowa jest ferrytyna (magazyn żelaza), TSH (tarczyca) oraz trichoskopia (badanie kamerą).
- Leczenie: najpierw wyeliminuj przyczynę zdrowotną, potem stymuluj wzrost zabiegami (np. osoczem).
Kiedy można mówić o nadmiernym wypadaniu włosów?
Gęstość włosów zapisana jest w DNA i kształtuje się już na etapie życia płodowego. Na skórze głowy posiadany od 100 do 150 tysięcy włosów, których dokładna liczba zależy od wieku, fazy wzrostu i wielu innych czynników. W ciągu całego życia w mieszkach dochodzi do 25–30 cykli życiowych włosa. Każdy z cykli trwa 3–4 lata. Po tym czasie, określanym jako faza anagenowa, włos przechodzi w telogen, czyli stan spoczynku i zgodnie ze stanem fizjologicznym wypada.
Każdy z mieszków pracuje nieco inaczej i włos, który z niego wyrasta, znajduje się w danej chwili w nieco innymi momencie wzrostu. Dlatego niektóre wypadają, inne są cieńsze i krótsze, a jeszcze inne znacznie grubsze i długie. Zgodnie z naturalnym stanem każdy z nas w ciągu dnia traci średnio od 50 do 100 na dzień. Taki stan nie jest sygnałem do niepokoju.
O nadmiernym wypadaniu włosów można mówić, gdy wychodzą one garściami, zostają po czesaniu na szczotce lub znajdują się po nocy na poduszce, a ich liczba przekracza wyraźnie 100. W takiej sytuacji warto jak najszybciej ustalić przyczyny, których bardzo często jest kilka, a następnie wdrożyć odpowiednie działania.
Jakie są najczęstsze przyczyny wypadania włosów?
Chociaż wypadanie włosów może być skutkiem różnych chorób, łysienia lub zmian hormonalnych, najczęstszymi przyczynami są niedobory witamin i niezbędnych składników odżywczych, niewłaściwa dieta oraz stres. U większości występują wszystkie czynniki jednocześnie.
Zbyt mało cennych składników mineralnych i witamin w codziennej diecie prowadzi do ograniczenia ich dopływu do wytworów skóry kosztem innych organów i miejsc niezbędnych do przeżycia i funkcjonowania organizmu. Wskutek tego procesu włosy ulegają osłabieniu i z czasem zaczynają nadmiernie wypadać.
Aby powstrzymać wypadające włosy, konieczne jest uzupełnienie diety w składniki pokarmowe, szczególnie witaminy z grupy B, witaminę A, aminokwasy, żelazo i cynk. Należy też zadbać o zdrowe, zbilansowane posiłki i aktywność ruchową.
Wypadające włosy a łysienie
Nadmierne wypadanie włosów spowodowane bywa również łysieniem o różnym podłożu. Należy tu wymienić:
- łysienie telogenowe – występuje przy skróconej fazie wzrostu włosów, przez co zwiększa się odsetek włosów w tej fazie. O ile zazwyczaj faza telogenowa obejmuje około 15% włosów, tak przy tego rodzaju łysieniu procent ten jest znacznie wyższy, co powoduje nadmierne przerzedzanie;
- łysienie plackowate – utrata włosów jedynie na określonych obszarach. Dokładna przyczyna nie jest znana, choć przypuszcza się, że powodem są uwarunkowania genetyczne lub układ odpornościowy. Można próbować farmakoterapii.
- łysienie trakcyjne – wypadanie włosów związane ze zbyt mocnym ściąganiem lub uciskaniem na nasadę włosów w wyniku noszenia określonej fryzury (np. ciasne warkoczyki czy dredy).
- trichotillomania – to łysienie na tle psychogennym. Nie wynika z choroby włosa, lecz z niekontrolowanego przymusu wyrywania sobie włosów (często brwi i rzęs) pod wpływem silnego stresu lub zaburzeń lękowych. Wymaga współpracy dermatologa z psychologiem lub psychiatrą.
Jedną z częstych przyczyn wypadania włosów jest również łysienie androgenowe spowodowane czynnikami genetycznymi. U mężczyzn tworzą się wówczas charakterystyczne zakola, następnie włosy wypadają na czubku głowy i od czoła ku tyłowi. U kobiet przy łysieniu androgenowym dochodzi do znacznego przerzedzenia się włosów na czubku głowy i rozprzestrzeniania ku bokom i tyłowi głowy.
Nadmierne wypadanie włosów i zmiany hormonalne
Wśród przyczyn wypadania włosów należy wyróżnić także wahania stężenia hormonów, co dotyczy głównie kobiet. Związane jest to z chorobami tarczycy, a zwłaszcza przy jej niedoczynności. Dzieje się tak, ponieważ w mieszkach włosowych znajdują się receptory hormonów tarczycowych. Przy niedoczynności zmniejsza się produkcja hormonu T3, który bierze udział w procesie wytwarzania keratyny – budulca włosów. Skutkiem tego jest osłabienie i wypadanie włosów. Co stosować w takiej sytuacji? Pierwszym, niezbędnym działaniem jest kompleksowa diagnostyka endokrynologiczna, a następnie podjęcie leczenia i wyrównanie poziomu hormonów.
Nadmierne wypadanie włosów można też dostrzec po porodzie. Podczas ciąży jest wysokie stężenie estrogenów w organizmie, nasilają one wzrost włosów i poprawiają kondycję, ale gdy po rozwiązaniu ich poziom spada, włosy słabną i wypadają. Na szczęście w ciągu kilku miesięcy od narodzin dziecka gospodarka hormonalna się stabilizuje i włosy odzyskują równowagę.
Choroby skóry głowy i COVID-19 jako przyczyny wypadania włosów
Wśród przyczyn wypadania włosów nie można pominąć przypadłości związanych ze skórą głowy. Do przerzedzania fryzury przyczynia się:
- atopowe zapalenie skóry (AZS) – pogrubiony i łuszczący się naskórek utrudnia prawidłowe odżywianie cebulek włosowych, co wpływa na pogorszenie kondycji włosów i ich wypadanie, zwłaszcza w okolicach uszu, skroni i karku;
- łupież – przypadłość związana ze znacznie szybszym podziałem warstwy rogowej naskórka, powoduje, że martwe komórki mogą blokować ujścia mieszków włosowych, dodatkowo je uszkadzając. Uniemożliwia to wzrost włosa, a towarzyszący łupieżowi świąd i chęć drapania osłabia łuski włosów, co sprzyja ich wypadaniu;
- łojotokowe zapalenie skóry głowy – nadmierna produkcja łoju może prowadzić do powstawania stanów zapalnych skóry głowy i osłabiania mieszków włosowych. Następstwem tego jest wypadanie włosów, które może niekiedy przypominać łysienie o charakterze plackowatym.
Obecnie z problemem nadmiernego wypadania włosów borykają się również osoby po COVID-19. Ma to związek z przyspieszeniem wystąpienia u nich fazy telogenowej i tym samym wystąpienia łysienia telogenowego, które pojawia się najczęściej 2–3 miesiące po przebyciu choroby.
Diagnostyka wypadania włosów – jakie badania wykonać?
Skuteczne leczenie zaczyna się od precyzyjnej diagnozy. Sama obserwacja wypadających włosów nie wystarczy, by ustalić przyczynę. Aby leczenie było celowane, a nie oparte na metodzie prób i błędów, kluczowe są dwa filary diagnostyki:
1. Badania krwi
Zanim udasz się do trychologa, warto wykonać profilaktyczny panel badań, który wykluczy niedobory i problemy hormonalne. Podstawowa lista obejmuje:
- Morfologia z rozmazem – by wykluczyć stany zapalne i anemię.
- Poziom żelaza i ferrytyny – ferrytyna (magazyn żelaza) jest kluczowa dla wzrostu włosa; jej niski poziom to jedna z najczęstszych przyczyn łysienia u kobiet.
- Hormony tarczycy (TSH, fT3, fT4) – niezbędne do wykluczenia niedoczynności lub nadczynności.
- Witamina B12 i D3 – ich niedobory drastycznie osłabiają mieszki włosowe.
- Hormony płciowe (m.in. testosteron, androstendion, prolaktyna) – kluczowe przy podejrzeniu łysienia androgenowego.
2. Trichoskopia – złoty standard diagnozy
To bezbolesne, nieinwazyjne badanie, które jest obecnie standardem w gabinetach trychologicznych. Polega na oglądaniu skóry głowy i łodyg włosów w powiększeniu (nawet do 500x) za pomocą wideodermatoskopu. Pozwala ono lekarzowi ocenić stan mieszków włosowych, stopień ich miniaturyzacji oraz zdiagnozować stany zapalne niewidoczne gołym okiem (tzw. cechy trichoskopowe).
Jak opanować wypadanie włosów, co stosować?
Aby powstrzymać wypadanie włosów, wszelkie działania muszą być dopasowane do przyczyny problemu. Dlatego najpierw należy dokładnie przeanalizować własną dietę, skład kosmetyków i traktowanie włosów na co dzień. Warto też wykonać podstawowe badania krwi oraz udać się do trychologa lub dermatologa. To lekarze specjaliści, którzy pomogą ustalić ewentualną przyczynę z poziomu komórkowego. Poznaj domowe sposoby na wypadanie włosów.
Jeśli przyczyną wypadania włosów jest choroba lub niedobór minerałów, to najczęściej pomocna bywa zmiana diety, odpowiednie leczenie farmakologiczne, zmiana trybu życia oraz zastosowanie odpowiednich produktów do skóry głowy i włosów. Pomocne bywają tu delikatne preparaty na bazie składników naturalnych, bez dodatku SLS, parabenów, barwników i innych agresywnych związków.
Warto też ograniczyć zabiegi stylizacyjne, stosować kosmetyki termoochronne przed użyciem suszarki lub prostownicy, a także rozważyć skorzystanie z dodatkowej suplementacji. Dobrze jest też wysuszyć włosy po myciu przed pójściem spać, zrezygnować z ciasnych fryzur i nie pocierać włosów ręcznikiem w celu odsączenia nadmiaru wody.
Profesjonalne zabiegi na wypadanie włosów – kiedy domowe sposoby to za mało?
Jeśli zmiana diety i pielęgnacja nie przynoszą rezultatów, współczesna trychologia estetyczna oferuje szereg zabiegów stymulujących uśpione mieszki włosowe. Do najskuteczniejszych metod, potwierdzonych klinicznie, należą:
- Mezoterapia igłowa i mikroigłowa: polega na wprowadzeniu bezpośrednio w skórę głowy koktajli odżywczych zawierających witaminy, aminokwasy i peptydy. Nakłucia dodatkowo stymulują skórę do regeneracji i poprawiają ukrwienie cebulek.
- Osocze bogatopłytkowe (PRP): często nazywane „wampirzym liftingiem” skóry głowy. To zabieg w pełni bezpieczny i hipoalergiczny, ponieważ wykorzystuje krew pacjenta. Odwirowane osocze, bogate w czynniki wzrostu, jest wstrzykiwane w skórę głowy, co silnie hamuje wypadanie i pobudza wzrost nowych włosów (baby hair).
- Karboksyterapia: terapia dwutlenkiem węgla, która rozszerza naczynia krwionośne, gwałtownie zwiększając dotlenienie i odżywienie mieszków włosowych.
- Przeszczep włosów: rozwiązanie ostateczne, stosowane głównie w zaawansowanym łysieniu androgenowym, gdy mieszki włosowe uległy całkowitemu zanikowi i nie są zdolne do produkcji włosa.
Porównanie metod leczenia łysienia (Tabela)
| Metoda leczenia | Mechanizm działania | Najlepsze zastosowanie |
| Mezoterapia | Wstrzykiwanie gotowych koktajli witaminowych i peptydowych. | Odżywienie włosów, profilaktyka, sezonowe wypadanie. |
| Osocze (PRP) | Wykorzystanie własnych czynników wzrostu z krwi pacjenta. | Silna regeneracja, stymulacja „baby hair”, alergicy. |
| Karboksyterapia | Dotlenienie skóry głowy dwutlenkiem węgla. | Poprawa ukrwienia, słabe wchłanianie wcierek. |
| Przeszczep | Chirurgiczne przeniesienie mieszków włosowych. | Trwałe łysienie androgenowe, zakola, brak odrostu. |
Najczęstsze pytania o wypadanie włosów (FAQ) o wypadanie włosów
Czy częste mycie włosów przyspiesza ich wypadanie?
Nie. To jeden z najczęstszych mitów. Mycie głowy usuwa jedynie włosy martwe, które i tak by wypadły (np. podczas czesania). Higiena skóry głowy jest kluczowa – zalegające sebum może zatykać mieszki i nasilać problem.
Czy włosy utracone przez stres odrosną?
Tak. Łysienie telogenowe spowodowane stresem jest zazwyczaj odwracalne. Włosy zaczynają odrastać samoistnie około 3–6 miesięcy po ustąpieniu czynnika stresogennego, choć warto wspomóc ten proces odpowiednią dietą i wcierkami.
Czy dieta wegańska powoduje łysienie?
Nie sama dieta, lecz nieumiejętne bilansowanie posiłków. Wykluczenie mięsa może prowadzić do niedoborów żelaza i witaminy B12, co jest bezpośrednią przyczyną wypadania. Przy odpowiedniej suplementacji weganie mogą cieszyć się bujną fryzurą.
Treści zawarte w artykule mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują porady lekarskiej ani wizyty u specjalisty. W przypadku nasilonego wypadania włosów zalecamy konsultację z trychologiem lub dermatologiem w celu dobrania odpowiedniej metody leczenia.
- M. Olszewska, L. Rudnicka, A. Rakowska, M. Kurzej, Postępy w diagnostyce łysienia, „Przegląd Dermatologiczny” 2019, nr 4.
- A. Badzian, Wypadanie włosów, budowa włosa. Jakie są przyczyny i sposoby, jakie choroby powodują wypadanie włosów? [w:] Medycyna Praktyczna.
- K. Błecha, Nadmierne wypadanie włosów – racjonalna fitoterapia i suplementacja diety, „Postępy Fitoterapii” 2021, nr 1.
- Lewandowska J.A. i in., Łysienie telogenowe jako przejaw zakażenia SARS-CoV-2, „Forum Dermatologicum” 2023, vol. 9, nr 1.
