Brak skutecznej pielęgnacji może wynikać z nieodpowiedniego dopasowania jej do porowatości włosów. Test, który z powodzeniem wykonasz w domu, pozwoli rozwiać wszelkie wątpliwości i umożliwi dopasowanie najodpowiedniejszych metod pielęgnacji.
Czym jest porowatość włosów?
Porowatość włosów to cecha określająca stopień rozchylenia łusek keratynowych, które tworzą ochronną pochewkę włosa. To właśnie ich ułożenie decyduje o tym, czy włosy są niskoporowate, średnioporowate, czy wysokoporowate.
Porowatość to kluczowy parametr, który określa, jak włosy wchłaniają i zatrzymują wilgoć. Jak sprawdzić porowatość włosów? Można przeprowadzić prosty test z wodą. Włosy porowate zanurzają się szybko pod powierzchnią wody, co świadczy o ich wysokiej zdolności do absorpcji wilgoci. W przeciwieństwie do nich mniej porowate włosy mogą pozostać na powierzchni wody.
Rodzaje porowatości włosów
- Niskoporowate – łuski ściśle przylegają, włosy są gładkie, lśniące, silne i odporne na uszkodzenia.
- Średnioporowate – łuski rozchylone pod niewielkim kątem, włosy mają tendencję do puszenia, falowania i łamliwości.
- Wysokoporowate – łuski znacznie rozchylone, włosy matowe, szorstkie, łamliwe i trudne w pielęgnacji.
Test umożliwiający określenie indywidualnych cech i zaliczenie włosów do: niskoporowatych, średnioporowatych lub wysokoporowatych daje szansę na znacznie lepsze zrozumienie potrzeb pielęgnacyjnych i dopasowanie produktów. To właśnie nieznajomość struktury włosów bardzo często powoduje, że pomimo zastosowania nawet kosztownych i kompletnych kuracji nie przynosi zadowalających efektów. Zrozumienie, jak określić porowatość włosów, pomoże w doborze odpowiednich produktów pielęgnacyjnych, które są dostosowane do konkretnego typu włosów.
Porowatość włosów jest ściśle związana z ich budową, a dokładnie – z ich częścią ponad skórą głowy. Jest to łodyga, którą od wewnątrz tworzy rdzeń, a z zewnątrz – osłonka z keratynowych łusek. Zadaniem tej powłoki, określanej też jako pochewka włosa, jest ochrona wnętrza włosów przed uszkodzeniami, czynnikami atmosferycznymi i utratą nawilżenia. Łuski mogą ściśle do siebie przylegać i tym samym bardzo dobrze zabezpieczać wnętrze włosa lub rozchylać się w różnym stopniu. Właśnie tego dotyczy porowatość.
Chociaż wiele czynników wpływa na porowatość włosów, podstawowa struktura porowatości jest zazwyczaj uwarunkowana genetycznie. Oznacza to, że naturalna porowatość włosów może być przekazywana z pokolenia na pokolenie.
Porowatość włosów może zmieniać się w czasie na skutek uszkodzeń mechanicznych, chemicznych lub z powodu wpływu środowiska, takiego jak nadmierne stosowanie narzędzi do stylizacji na gorąco, farbowanie czy ekspozycja na słońce.
Ze względu na ułożenie łusek na łodydze wyróżnia się włosy:
- niskoporowate – łuski ściśle do siebie przylegają;
- średnioporowate – łuski rozchylają się pod niewielkim kątem;
- wysokoporowate – łuski są znacznie odchylone od łodygi włosa.
Aby określić sposób ułożenia łusek, wystarczy wykonać test porowatości włosów, a to umożliwi dobranie odpowiednich metod pielęgnacji i układania fryzury, które nadmiernie jej nie obciążą.
Jaka porowatość włosów jest najlepsza? Odpowiedź zależy od indywidualnego typu włosów, ale umiarkowana porowatość zwykle ułatwia utrzymanie odpowiedniego poziomu nawilżenia bez nadmiernego uszkodzenia.
Test szklanki wody to nie wszystko – inne sposoby na określenie porowatości
Test z wodą jest świetnym punktem wyjścia, ale nie jest nieomylny. Czasem wynik może być zaburzony przez resztki kosmetyków na włosach lub twardość wody. Dlatego warto potwierdzić swoją diagnozę za pomocą obserwacji i dotyku. Zwróć uwagę na codzienne zachowanie swoich włosów.
Alternatywne metody obserwacyjne:
- Test w dotyku: przesuń palcami wzdłuż suchego, czystego włosa od końcówki w górę.
- Gładki, prawie bez oporu: Niskoporowate.
- Lekkie, wyczuwalne nierówności: Średnioporowate.
- Wyraźnie szorstki i „haczący”: Wysokoporowate.
- Test schnięcia: zwróć uwagę, jak długo Twoje włosy schną naturalnie po umyciu.
- Bardzo długo (ponad 3 godziny): Niskoporowate (woda z trudem wnika, ale też z trudem odparowuje).
- Standardowo (ok. 2-3 godziny): Średnioporowate.
- Błyskawicznie (poniżej godziny): Wysokoporowate (szybko chłoną wodę i równie szybko ją oddają).
- Test mgiełki wodnej: spryskaj suche, czyste pasmo włosów wodą z atomizera.
- Kropelki „siedzą” na powierzchni: Niskoporowate.
- Woda wchłania się po chwili: Średnioporowate.
- Włos natychmiast „pije” wodę: Wysokoporowate.
Najlepszą diagnozę uzyskasz, łącząc wynik testu z wodą z codziennymi obserwacjami. To pozwoli Ci najtrafniej dobrać pielęgnację.
Twój wynik testu i co dalej? Szybki przewodnik po pielęgnacji
Określenie porowatości to dopiero początek. Prawdziwa magia zaczyna się, gdy dopasujesz do niej odpowiednie składniki i produkty. Oto krótki przewodnik, który pomoże Ci zacząć świadomą pielęgnację zaraz po wykonaniu testu.
- Wynik: Włosy NISKOPOROWATE (unoszą się na wodzie)
- Twoja misja: Nawilżać bez obciążania.
- Szukaj w kosmetykach: Lekkich humektantów (aloes, pantenol, gliceryna, kwas hialuronowy) i olejów o małych cząsteczkach (kokosowy, babassu, masło shea).
- Unikaj: Nadmiaru protein (mogą usztywnić włosy) i ciężkich, oblepiających masek. Twoim celem jest lekkość i objętość.
- Wynik: Włosy ŚREDNIOPOROWATE (dryfują w wodzie)
- Twoja misja: Utrzymać równowagę PEH (Proteiny, Emolienty, Humektanty).
- Szukaj w kosmetykach: Wszystkiego po trochu. Potrzebujesz zarówno protein (keratyna, jedwab) do odbudowy, humektantów do nawilżenia, jak i emolientów, by to nawilżenie domknąć.
- Idealne oleje: Oleje jednonienasycone (migdałowy, awokado, makadamia, oliwa z oliwek). To najbardziej „wszechstronna” grupa.
- Wynik: Włosy WYSOKOPOROWATE (toną)
- Twoja misja: Intensywna odbudowa, nawilżenie i „uszczelnienie” łusek.
- Szukaj w kosmetykach: Bogatych masek proteinowych, gęstych emolientów (cięższe masła i oleje) i produktów, które domkną pielęgnację (np. serum silikonowe).
- Idealne oleje: Oleje wielonienasycone o dużych cząsteczkach (lniany, z pestek winogron, z czarnuszki, z wiesiołka), które wypełnią luki w strukturze włosa.
Czy rodzaj porowatości włosów można zmienić?
Porowatość włosów w dużej mierze wiąże się z predyspozycjami genetycznymi. Na przykład u Słowian występują głównie włosy średnioporowate, a na terenie Azji – włosy o niskiej porowatości. Naturalna porowatość z biegiem lat może jednak ulec zmianie. Wpływ na to mają choroby i zmiany hormonalne zachodzące w organizmie, np. podczas ciąży czy menopauzy.
Na porowatość ma wpływ też dieta oraz stosowana na co dzień pielęgnacja. Przy źle dopasowanych kosmetykach poprawa kondycji może być minimalna lub żadna. Nieodpowiednie środki do włosów mogą zwiększać kąt rozchylania się łusek. Szkodliwy wpływ na kondycję włosa mają zabiegi stylizacyjne, w tym kosmetyki silnie utrwalające fryzurę oraz urządzenia termiczne.
Jednak nawet w przypadku włosów wysokoporowatych, wymagających intensywnej pielęgnacji i stosowania regularnych zabiegów, można zmienić stopień porowatości. Podstawą do przeprowadzenia takiej kuracji i podtrzymania jej rezultatów jest test na porowatość, a następnie dobranie odpowiednich produktów pielęgnacyjnych.
Test na porowatość włosów. Jak go wykonać?
Test na porowatość włosów z powodzeniem można wykonać w domu, co zajmie zaledwie kilka minut. Wystarczy nalać wody do szklanki i umieścić tam swój włos (np. pobrany ze szczotki czy grzebienia). Odczytanie wyniku testu możliwe będzie po zaledwie kilku minutach.
- Nalej wodę do przezroczystej szklanki.
- Weź pojedynczy włos (np. z szczotki) i delikatnie włóż do wody.
- Obserwuj położenie włosa po kilku minutach:
- Na powierzchni — włosy niskoporowate.
- W połowie wysokości — średnioporowate.
- Na dnie szklanki — wysokoporowate.
Jeżeli włos utrzymuje się na powierzchni wody, oznacza to, że włosy są niskoporowate, ich łuski są szczelnie domknięte i woda nie dostaje się do wnętrza. Gdy włosy dryfują mniej więcej w połowie wody, mamy do czynienia z włosami o średniej porowatości, częściowo chłonącymi wodę, która je obciąża. Jeżeli natomiast włos znajduje się na dnie szklanki, można stwierdzić, iż jest wysokoporowaty, bo szeroko otwarte łuski powodują, że woda swobodnie wnika do jego struktury, znacznie go obciążając, dlatego opada na samo dno.
Rodzaj włosa ze względu na porowatość można też określić na podstawie jego wyglądu i skrętu. Włosy idealnie proste i lejące się najczęściej są niskoporowate. Te mające tendencję do falowania charakteryzują się średnią porowatością, a szorstkie i kręcone są wysokoporowate.
Cechy włosów w zależności od porowatości
| Porowatość | Cechy charakterystyczne |
| Niskoporowate | Gładkie, śliskie, naturalnie lśniące, proste, ciężkie, nie puszą się, trudno uzyskać objętość i trwałe loki. |
| Średnioporowate | Łuski lekko rozchylone, włosy puszą się przy wilgotności, falują, lekko szorstkie, często łamliwe i z rozdwojonymi końcówkami. |
| Wysokoporowate | Łuski mocno rozchylone, włosy matowe, szorstkie, łamliwe, puszące się, trudne do rozczesania, szybko tracą wilgoć. |
Dopasowanie kosmetyków i metod pielęgnacji do rodzaju porowatości pozwala efektywniej zadbać o włosy. Niewłaściwy dobór produktów często prowadzi do braku oczekiwanych rezultatów, nawet jeśli kosmetyki mają wysokiej jakości skład.
Czy porowatość włosów można zmienić?
Porowatość jest w dużej mierze uwarunkowana genetycznie, ale może ulegać zmianom pod wpływem:
- zmian hormonalnych (ciąża, menopauza),
- zabiegów chemicznych i stylizacyjnych (farbowanie, prostowanie, lokowanie),
- niewłaściwej pielęgnacji i używania nieodpowiednich kosmetyków,
- stylizacji na gorąco i silnych środków utrwalających.
Dzięki odpowiedniej pielęgnacji można poprawić kondycję włosów i częściowo zmniejszyć porowatość.
Czym charakteryzują się włosy poszczególnej porowatości?
Aby zyskać pewność i uzupełnić test na porowatość włosów, warto zapoznać się z cechami poszczególnych rodzajów porowatości włosów. Taka wiedza bywa przydatna w razie zmiany kondycji włosów i rozpoznania ich zapotrzebowania na konkretne substancje odżywcze.
Czym charakteryzują się włosy niskoporowate?
Włosy niskoporowate w naszej szerokości geograficznej występują stosunkowo najrzadziej. Ich posiadacze nie muszą stosować zaawansowanych zabiegów pielęgnacyjnych. Włosy są silne, zdrowe, odporne na działanie zabiegów stylizacyjnych i uszkodzenia związane z używaniem urządzeń termicznych. Cechy charakterystyczne włosów niskoporowatych to:
- gładkość, śliskość i naturalny połysk,
- stosunkowo duży ciężar,
- brak falowania i puszenia się (włosy niskoporowate są zazwyczaj idealnie proste),
- efekt „lejących się” włosów.
Chociaż pielęgnacja włosów niskoporowatych nie jest trudna, a do dbania o nie wystarczy delikatny szampon o lekkiej formule, mają też wady: bardzo trudno uzyskać większą objętość fryzury i trwały efekt kręcenia czy falowania.
Co wyróżnia włosy średnioporowate?
Włosy średnioporowate w naszej szerokości geograficznej występują najczęściej. Wyróżniają się stosunkowo regularną strukturą o niewielkich odchyleniach, łatwo poddają się zabiegom stylizacyjnym, a na skutek dobrania odpowiednich preparatów i kosmetyków można doprowadzić do efektu przypominającego włosy niskoporowate, głównie w zakresie gładkości i połysku.
Charakterystyczne cechy włosów średnioporowatych to:
- tendencja do puszenia się przy dużej wilgotności powietrza,
- podatność na falowanie,
- niewielka szorstkość w dotyku i skłonność do elektryzowania się,
- brak naturalnego połysku, a niekiedy przesuszenie i osłabienie.
Włosy o średniej porowatości często są łamliwe i miewają rozdwojone końcówki. Cechą charakterystyczną włosów średnioporowatych jest też ich bardzo długie samoistne wysychanie po myciu, co może trwać nawet kilka godzin.
Włosy wysokoporowate. Jakie są ich typowe cechy?
Zdarza się, że włosy o wysokiej porowatości są uszkodzone przez wyłamane lub nadmiernie rozchylone łuski. Może się tak dziać na skutek rozjaśniania, częstego farbowania lub stosowania takich urządzeń, jak lokówka czy prostownica. To często również efekt stosowania kosmetyków o zbyt zasadowym pH.
Włosy o wysokiej porowatości wyróżniają się:
- wyraźnym zmatowieniem i suchością,
- kruchością, łamliwością i rozdwojonymi końcówki,
- elektryzowaniem i puszeniem się,
- skłonnością do plątania się i trudnością w rozczesywaniu,
- częstym przesuszaniem się i szorstkością w dotyku.
Włosy wysokoporowate bardzo trudno utrzymać w stanie dobrego nawilżenia pomimo stosowania intensywnych i częstych zabiegów nawilżających. Przesuwając palcem wzdłuż wysokoporowatego włosa, można wyczuć charakterystyczne nierówności. W pielęgnacji warto stosować oleje wysokocząsteczkowe, uzupełniające luki między łuskami.
Źródła:
- Wiśniewska J., Okiem kosmetologa. Pielęgnacja włosów: o tym należy pamiętać, dostęp online styczeń 2024: https://aptekarski.com/artykul/okiem-kosmetologa-pielegnacja-wlosow-o-tym-nalezy-pamietac
- Łuczak-Zielkiewicz I., Szutowski M.M., Wartość diagnostyczna włosów, „Prospects in Pharmaceutical Sciences” 2013, nr 8, s. 56–64, dostęp online styczeń 2024: https://prospects.wum.edu.pl/index.php/pps/article/download/99/78/81
- Małek E., Rozpoznawanie zaburzeń wzrostu, uszkodzeń i chorób włosów, dostęp online styczeń 2024: https://zsm2krakow.pl/images/dokumenty/dydaktyka/tuf/technik.uslug.fryzjerskich_514%5B02%5D_z1.03_u.pdf
FAQ x porowatość włosów
Dlaczego ważne jest poznanie porowatości włosów?
Dzięki temu możemy dobrać odpowiednie kosmetyki i metody pielęgnacji, co zwiększa skuteczność dbania o włosy.
Czy każdy kosmetyk działa tak samo na różne rodzaje porowatości?
Nie. Produkty muszą być dopasowane do porowatości, inaczej mogą nie przynieść oczekiwanych efektów.
Jak pielęgnować włosy o różnej porowatości?
Niskoporowate wymagają lekkich kosmetyków i częstego mycia, średnioporowate – zrównoważonej pielęgnacji PEH, a wysokoporowate – intensywnego nawilżania, odbudowy i ochrony.
Czy porowatość włosów wpływa na czas schnięcia?
Tak, włosy wysokoporowate schną szybciej, a niskoporowate wolniej.
Jakie czynniki mogą pogorszyć porowatość włosów?
Zabiegi chemiczne, stylizacja na gorąco, niewłaściwa pielęgnacja i dieta.
Czy olejowanie jest dobre dla wszystkich typów porowatości?
Tak, ale dobór olejów powinien być dostosowany do porowatości (małocząsteczkowe dla niskoporowatych, większe cząsteczki dla wysokoporowatych).
