To obiecujące, ale nie oznacza, że każdy szampon z kofeiną zatrzyma wypadanie. Sprawdzamy, co naprawdę wiadomo, jak kosmetyki z kofeiną stosować i kiedy nie warto spodziewać się cudów.
Dlaczego kofeina trafiła do kosmetyków do włosów?
Za popularnością kofeiny w pielęgnacji włosów stoi kilka badań laboratoryjnych. W 2007 roku niemieccy dermatolodzy hodowali mieszki włosowe pobrane od 14 mężczyzn z łysieniem androgenowym [1]. Testosteron hamował ich wzrost, a kofeina w stężeniach 0,001% i 0,005% ten efekt odwracała [1]. Sama kofeina też pobudzała mieszki do wzrostu [1].
W 2014 roku ten sam zespół sprawdził mieszki kobiet i mężczyzn [2]. Kofeina wydłużała łodygę włosa i przedłużała fazę wzrostu. Mieszki kobiece okazały się bardziej wrażliwe i reagowały już na stężenie 0,0005% [2].
Jak działa kofeina na skórę głowy?
Żeby kofeina mogła zadziałać, musi dotrzeć do mieszka. Badanie z 2007 roku pokazało, że po myciu szamponem z kofeiną trzymanym na skórze przez 2 minuty składnik zaczynał się już wchłaniać [3]. Przez pierwsze 20 minut jedyną szybką drogą były ujścia mieszków włosowych [3]. To dlatego kofeina w szamponie ma w ogóle sens, choć działa krótko.
Mechanizm, który badacze opisują, dotyczy przede wszystkim równowagi między hormonami a fazą wzrostu włosa. Kofeina zwiększała w hodowlach poziom czynnika wzrostu IGF-1, a zmniejszała poziom TGF-β2, który sygnalizuje mieszkom koniec fazy wzrostu [2].
Czy kofeina pomaga ograniczyć wypadanie włosów?
Badania na ludziach są mniej liczne niż laboratoryjne. Najczęściej cytuje się indyjskie badanie z 2017 roku na 210 mężczyznach z łysieniem androgenowym [4]. Przez 6 miesięcy jedna grupa stosowała płyn z 0,2% kofeiny, a druga minoksydyl 5%, czyli lek na łysienie [4]. Odsetek włosów w fazie wzrostu wzrósł o 10,59% przy kofeinie i o 11,68% przy minoksydylu. Autorzy uznali, że kofeina nie była gorsza [4].
Warto znać też słabe strony tego badania. Było otwarte, czyli uczestnicy wiedzieli, czym się smarują, a testowany produkt pochodził od producenta kosmetyków z kofeiną [4]. Włoskie badanie z 2020 roku na kobietach z łysieniem androgenowym, tym razem z podwójnie ślepą próbą, pokazało lepsze wyniki szamponu z kofeiną niż szamponu kontrolnego po 6 miesiącach [5]. Chodziło m.in. o test pociągania i intensywność wypadania [5].
Przegląd systematyczny naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego z 2025 roku zebrał dziewięć badań klinicznych kofeiny stosowanej na skórę [6]. To dobre miejsce, żeby zobaczyć, jak niewiele wciąż jest dużych, niezależnych badań.
W skrócie: kofeina ma sensowne podstawy w badaniach laboratoryjnych i kilka obiecujących badań na ludziach, ale dotyczą one głównie łysienia androgenowego i produktów o znanym składzie. Przy innych przyczynach wypadania, np. niedoborach czy tarczycy, kofeina nie usunie problemu.
Jak stosować kosmetyki z kofeiną?
- Szampon: wmasuj w skórę głowy i zostaw na około 2 minuty przed spłukaniem, bo tyle wystarczyło, żeby kofeina zaczęła się wchłaniać [3].
- Wcierka lub płyn: nakładaj na suchą lub wilgotną skórę głowy, bez spłukiwania. W badaniu z 2017 roku stosowano płyn codziennie przez 6 miesięcy [4]. Jak nakładać wcierkę precyzyjnie, piszemy w tekście o aplikatorze do wcierki.
- Cierpliwość: efekty w badaniach oceniano po pół roku [4][5]. Tydzień czy dwa to za mało, żeby cokolwiek ocenić.
- Masaż przy aplikacji: ułatwia rozprowadzenie produktu. Szczegóły w tekście o masażu skóry głowy.
Jak wybrać dobrą wcierkę, podpowiadamy w tekście Wcierka do włosów – jak działa i której szukać. Sprawdzone produkty znajdziesz w rankingu wcierek i serum do włosów wypadających.
Komu sprawdzi się pielęgnacja kofeinowa?
Najwięcej danych dotyczy osób z łysieniem androgenowym, i to zarówno mężczyzn [4], jak i kobiet [5]. Kosmetyk z kofeiną może być też rozsądnym uzupełnieniem pielęgnacji przy włosach cienkich, które słabo rosną, i jako dodatek do leczenia zaleconego przez lekarza. Nie jest jego zamiennikiem.
O innych sposobach na gęstsze włosy piszemy w tekstach o rzadkich włosach i o tym, jak pogrubić włosy według trychologów.
Kiedy nie należy oczekiwać spektakularnych efektów?
- Przy nagłym, masowym wypadaniu włosów, np. po chorobie, porodzie czy dużym stresie. Tu przyczyna jest gdzie indziej i trzeba ją znaleźć.
- Przy łysieniu plackowatym i zmianach zapalnych skóry głowy, które wymagają leczenia u dermatologa.
- Gdy kofeina jest na końcu składu krótko spłukiwanego szamponu. Wtedy trudno mówić o jakimkolwiek działaniu.
- Gdy oczekujesz szybkiego efektu. W badaniach oceniano wyniki po 6 miesiącach [4][5].
FAQ kosmetyki do włosów z kofeiną
Czy kofeina przyspiesza porost włosów?
W badaniach laboratoryjnych kofeina wydłużała fazę wzrostu mieszków [2]. W badaniu na 210 mężczyznach z łysieniem androgenowym płyn z 0,2% kofeiny zwiększył odsetek włosów w fazie wzrostu podobnie jak minoksydyl 5% [4]. Nie przyspieszy jednak wzrostu włosów u każdego i przy każdej przyczynie wypadania.
Jak długo stosować szampon kofeinowy?
Badania oceniały efekty po 6 miesiącach regularnego stosowania [4][5]. Przy każdym myciu zostaw szampon na skórze głowy na około 2 minuty [3].
Czy kofeina działa na każdy rodzaj włosów?
Działa na skórę głowy i mieszki, a nie na długość włosów, więc rodzaj włosów ma mniejsze znaczenie niż przyczyna ich wypadania. Najwięcej danych dotyczy łysienia androgenowego.
Szampon czy wcierka z kofeiną?
Wcierka zostaje na skórze głowy dłużej, więc ma więcej czasu na działanie. Taką formę, płyn bez spłukiwania, testowano w badaniu porównawczym z minoksydylem [4]. Szampon ma sens, jeśli zostawisz go na skórze na kilka minut [3].
Bibliografia
[1] Fischer T.W., Hipler U.C., Elsner P., „Effect of caffeine and testosterone on the proliferation of human hair follicles in vitro”, International Journal of Dermatology 2007;46(1):27–35, doi: 10.1111/j.1365-4632.2007.03119.x.
[2] Fischer T.W. i in., badanie różnic w działaniu kofeiny na mieszki włosowe kobiet i mężczyzn in vitro, British Journal of Dermatology 2014;171(5):1031–1043, doi: 10.1111/bjd.13114.
[3] Otberg N. i in., badanie przenikania kofeiny z szamponu przez mieszki włosowe, Skin Pharmacology and Physiology 2007;20(4):195–198, doi: 10.1159/000101389, PMID 17396054.
[4] Dhurat R. i in., „An Open-Label Randomized Multicenter Study Assessing the Noninferiority of a Caffeine-Based Topical Liquid 0.2% versus Minoxidil 5% Solution in Male Androgenetic Alopecia”, Skin Pharmacology and Physiology 2017;30(6):298–305, doi: 10.1159/000481141.
[5] Bussoletti C., Tolaini M.V., Celleno L., badanie szamponu z kofeiną u kobiet z łysieniem androgenowym (podwójnie ślepa próba, 6 miesięcy), Giornale Italiano di Dermatologia e Venereologia 2020;155(4):492–499, PMID 29512972.
[6] Szendzielorz E., Spiewak R., przegląd systematyczny badań klinicznych kofeiny stosowanej miejscowo na włosy, Healthcare 2025;13(4):395, doi: 10.3390/healthcare13040395.
